Artykuł

Weronika Preidl

Weronika Preidl

Przedwczesny wytrysk - najczęściej spotykane zaburzenie seksualne u mężczyzn


Jednym z dotkliwych zaburzeń seksualnych u mężczyzn jest przedwczesny wytrysk nasienia. Zaburzenie to jest definiowane w seksuologii jako "niezdolność powstrzymania wytrysku przed wspólnym doznaniem przyjemności przez oboje partnerów [1]."

Aby lepiej poznać istotę zaburzenia seksualnego u mężczyzn jakim jest przedwczesny wytrysk (przedwczesna ejakulacja) należy poznać mechanizm, jaki steruje fizjologią wytrysku. W poprawnym fizjologicznie wytrysku wyróżnia się kilka faz. W każdej z tych faz może pojawić się zaburzenie ejakulacji, dana faza czasami może w ogóle nie istnieć, wytryskowi może także towarzyszyć ból. Pierwsza faza ejakulacji - uczucie zbliżającego się wytrysku, które poprzedza na kilka sekund właściwy wytrysk. Faza ta może nie występować u starszych mężczyzn lub być wydłużona. Może natomiast być skrócona w przypadku mężczyzn z problemem przedwczesnego wytrysku. Druga faza ejakulacji - uczucie skurczu w cewce moczowej. Występuje silniej u młodych mężczyzn, niż u starszych. Trzecia faza ejakulacji - uczucie wędrówki nasienia. Faza ta wiąże się z przyjemnością odbieraną przez mężczyznę, wyjątkiem są zmiany zapalne w cewce moczowej, wtedy wędrówka nasienia może powodować ból. Czwarta faza ejakulacji - wytrysk nasienia na zewnątrz cewki moczowej. Ciśnienie wytrysku zależy od wieku - u młodych mężczyzn bywa silne na odległość kilkudziesięciu centymetrów, zaś u starzejących się może być bez ciśnienia w formie wycieku. Uczucia po wytrysku są różne, najczęściej jest to uczucie przyjemności i rozkoszy, ale może być też uczucie neutralne lub negatywne.

Kiedy w ogóle mamy do czynienia z przedwczesnym wytryskiem i jak długo powinien trwać stosunek seksualny? "Doktor Polonsky odnotowuje, iż według niektórych autorów zaczęto postrzegać wytrysk przedwczesny jako "problem" godny leczenia dopiero kilkadziesiąt lat temu, gdy czas trwania stosunku uznano za cel ważny sam w sobie. Przyczyniło się do tego przeniesienie akcentu ze zdolności reprodukcyjnej na przyjemność seksualną obojga partnerów [2]." Oznacza to, że ważny jest również czas. Seksuolodzy najczęściej unikają odpowiedzi na pytanie "Jak długo powinien trwać prawidłowy stosunek płciowy?", ale w niektórych podręcznikach podaje się, że stosunek trwający powyżej dwóch minut można uznać za normalny. Jest to oczywiście pogląd dyskusyjny, bo jak wytłumaczymy kobiecie niezadowolonej z pożycia seksualnego, że musi to zaakceptować gdyż jej partner seksualny mieści się w normie? Dlatego czas stosunku musi w pełni satysfakcjonować i być zadowalający dla obojga partnerów seksualnych. Odradza się sugerowania się filmami pornograficznymi, czy czasopismami, które tylko napędzają poczucie wstydu i niższości.

Nie wnikając w tym miejscu w indywidualne upodobania i reakcje seksualne, stwierdza się, że do nerwicowych zaburzeń wytrysku nasienia należą trzy zasadnicze odmiany tego zaburzenia:
  1. Zbyt przed wczesne - pojawiają się podczas przygotowania do stosunku, jeszcze przed wprowadzeniem członka do pochwy.
  2. Przed wczesne - pojawiają się przed stosunkiem lub w momencie wprowadzenia członka do pochwy.
  3. Zbyt wczesne - pojawiają się tuż po rozpoczęciu stosunku, po kilku lub kilkunastu ruchach frykcyjnych lub w czasie zbyt krótkim dla możliwości doprowadzenia partnerki do orgazmu [3].

Mimo tego, iż nie ma jasności co do przyczyn przedwczesnego wytrysku, powstała klasyfikacja przyczyn zaburzenia. Można podzielić je na dwie grupy: wrodzone i nabyte. Do wrodzonych należą czynniki tj. zaburzenia rdzenia kręgowego, nadwrażliwość receptorów czuciowych członka, zaburzenia autonomicznego układu nerwowego czy też obniżony próg reakcji na bodźce dotykowe u mężczyzn. Ten typ zaburzenia leczy się farmakologicznie - leki powodują opóźnienie przepływu impulsów w nerwach.

Przyczyny nabyte dzielimy na kolejne kategorie ze względu na to, iż obejmują dwa czynniki: biologiczne i psychologiczne. Przyczyny nabyte przedwczesnego wytrysku o podłożu biologicznym wywoływane są przez stany zapalne, powypadkowe, urazy oraz choroby neurologiczne. Natomiast do przyczyn psychologicznych zalicza się: stany lękowe wobec seksu, na które wpływa np. negatywna postawa wobec kobiet, obawa przed impotencją, stres, który znacznie wpływa na życie seksualne człowieka. We współczesnym świecie często zdarzają się trudności i napięcia w pracy zawodowej np. ze względu na coraz częstsze praktykowanie umów o pracę na czas nieokreślony lub umowę na zlecenie. Niepewność jutra, brak stabilizacji czy też po prostu problemy zawodowe mogą wpływać szkodliwie na życie seksualne partnerów, prowadząc bezpośrednio do powstania nerwicy płciowej. Zwykle jest ona następstwem innej nerwicy powstałej w wyniku trudności w pracy zawodowej. Mechanizm zakłóceń współżycia seksualnego wyglądałby więc następująco: "(...) napięcie z powodu konfliktów przeżywanych w pracy zawodowej wyładowuje się w życiu małżeńskim, co prowadzi do nieporozumień i konfliktów małżeńskich, które z kolei wpływają ujemnie na współżycie seksualne. Wpływ ten, chociaż nie zawsze dostrzegany, wchodzi często w grę. Dlatego też postulując o higienę współżycia seksualnego, należy równocześnie postulować nie tylko psychohigienę współżycia małżeńskiego, ale i psychohigienę pracy [4]." Oczywiście zależy zaznaczyć, że życie małżeńskie można odnieść w tym kontekście do życia seksualnego dwojga ludzi.

Zaburzenia psychogenne leczy się różnymi sposobami np. metodą treningową zaleca się ćwiczenie mięśni Kegla, leczenie u seksuologa przez psychoterapię indywidualną lub łączoną, czyli mężczyzna ze swoją partnerką seksualną. Często spotyka się metodę początkowych spotkań indywidualnych, a później kiedy pacjent jest gotowy - łączonych. Zaburzenia mogą też mieć charakter przejściowy np. z powodów rzadkich kontaktów seksualnych, braku masturbacji lub sytuacyjny np. wpływ konkretnej partnerki, czy miejsca współżycia.

W leczeniu przedwczesnego wytrysku zaleca się też terapię psychologiczną. Warto zwrócić na tę metodę szczególną uwagę, gdyż skuteczność leczenia tą metodą wynosi ok. 90%. Nie należy wstydzić się tego zaburzenia, gdyż jest ono najbardziej powszechną męską dysfunkcją seksualną. Niestety w przypadku tego schorzenia często obserwuje się nawroty, dlatego podczas leczenia stosuje się także strategię ich zapobiegania. Schorzenia leczy się metodą behawioralną, behawioralno-relacyjną, ostatnio łączy się też terapię z leczeniem farmakologicznym. W każdym rodzaju terapii podkreśla się konieczność szukania problemów natury psychicznej. Semans uważa, że aby proces leczenia odniósł oczekiwany skutek, w terapię należy zaangażować również kobietę. Należy pytać o jej stosunek do schorzenia, o to jak sobie z nim radzi, jaki ma pogląd na przyczyny schorzenia. Ta terapia skoncentrowana jest na potrzebie wzajemności w związku. Należy zauważyć, że nadaje się dla mężczyzn będących w stałych związkach. W przypadkach mężczyzn nie znajdujących się w stałych związkach, z powodu lęków wywołanych przedwczesnym wytryskiem, pomocna może okazać się metoda wsparcia behawioralnego. Przy tej metodzie przeprowadza się szczegółowy wywiad psychiatryczny, w którym uwzględnia się praktyki masturbacyjne. Należy chwilę zatrzymać się przy tym problemie, gdyż jest on wg mnie ważną kwestią, nie poruszaną przy pytaniach o szkodliwy wpływ masturbacji. Oczywiście należy zaznaczyć, iż sama masturbacja nie jest szkodliwa i częstotliwość jej wykonywania nie wpływa negatywnie na zdrowie mężczyzny w żaden sposób, ale sposób, w jaki się chłopiec masturbuje, może właśnie mieć wpływ na zaburzenie, jakim jest przedwczesny wytrysk. Mianowicie praktykom masturbacyjnym dojrzewających chłopców zwykle towarzyszy pośpiech, lęk, strach przed wejściem kogoś z rodziny do pokoju, a w szczególności skupienie się na szybkim osiągnięciu orgazmu - jest to nader skuteczny trening wytrysku przedwczesnego. W ten sposób wchodzi się w nawyk szybkiego szczytowania, którego trudno się pozbyć, kiedy przestaje być oczekiwany przez dorosłego mężczyznę współżyjącego z kobietą. Wtedy jego pragnieniem jest jak najdłuższy stosunek i zaspokojenie już nie tylko swoich potrzeb seksualnych, ale i partnerki.

Jak temu zaradzić? Należy mówić dojrzewającym chłopcom, iż w masturbacji nie tylko ważne jest wyładowanie napięcia seksualnego, ale też pieszczenie penisa tak, by poznać swoje ciało i skupiać się na doznawaniu przyjemności, powoli, bez pośpiechu. W terapii behawioralnej buduje się u pacjenta poczucie pewności siebie, nierzadko układa się gotowe scenariusze pożycia seksualnego, gdyż mężczyźni z przedwczesnym wytryskiem tworzą sobie scenariusze szczególnie sprzyjające lękom i izolowaniu się, co prowadzi do problemów z panowaniem nad wytryskiem.

Metodę behawioralno-relacyjną stosuje się głównie, kiedy para przychodzi razem do terapeuty i jest zainteresowana pomocą w kwestii przedwczesnego wytrysku. "Podczas przeprowadzania wywiadu należy uwzględnić historię związku, rozwój życia seksualnego pary oraz indywidualne postrzeganie problemu przez każdego z partnerów. Przy takiej metodzie wskazane jest też spotkanie się chociaż raz z każdym z partnerów osobno, aby w mniej krępujących okolicznościach uzyskać informacje dotyczące innych związków seksualnych danej osoby [5]." Metoda ta skupia się na interakcji między partnerami.

Zaburzenia seksualne leczone są także metodą farmakologiczną za pomocą środków przeciwdepresyjnych. Seksuolodzy przepisują leki tj. Seronil, Paxil, Anaflanil, Prozac, Zoloft i.in. Zaletą tej metody jest to, iż rzeczywiście pozwala zapanować nad wytryskiem, zwiększa libido (można przypuszczać, że dzieje się tak z powodu nabrania pewności siebie) oraz podwyższenie satysfakcji seksualnej u obojga partnerów. Wadą, że kiedy zaprzestaje się podawania leku, problem powraca.

Wraz z rozwojem seksuologii odkrywane są i proponowane coraz to nowsze metody leczenia zaburzeń seksualnych. Początkowo budzą one wielkie nadzieje i euforie, ale w rezultacie rzeczywistość studzi tę radość i ponownie człowiek musi stawiać czoła niezmiennie obecnym problemom seksualnym w życiu wielu ludzi. Terapeuta musi pamiętać o tym, że przedwczesnego wytrysku nie należy rozpatrywać tylko na płaszczyźnie seksualnego życia człowieka, ale na każdym obszarze jego psychiki, dlatego należy patrzeć na to zaburzenie w szerszym kontekście i rozpatrywać je na wielu poziomach wypróbowując szeroką gamę metod. Należy też pamiętać, że wytrysk przedwczesny jest najbardziej rozpowszechnioną dolegliwością seksualną mężczyzn i nie należy wstydzić się skierować w tej kwestii do seksuologa, zachęcające powinno też być, iż metody leczenia sprawdzają się 90% przypadków.



    Autorka jest pedagogiem, absolwentką Wydziału Pedagogiki Uniwersytetu Warszawskiego oraz studentką Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie na kierunku psychologia kliniczna. Interesuje się seksuologią, autyzmem dziecięcym oraz zaburzeniami psychotycznymi.




Opublikowano: 2011-09-21



Oceń artykuł:


Skomentuj artykuł
Zobacz komentarze do tego artykułu